Aktualności

 Omówienie  przepisów zawartych w nowej dyrektywie o polach  elektromagnetycznych.

Nowa Dyrektywa 2013/35/UE ustanawia minimalne wymagania w zakresie ochrony zdrowia pracowników i zajmuje się zagrożeniami zdrowia i bezpieczeństwa wynikającymi lub mogącymi wynikać z narażenia na pola elektromagnetyczne w czasie pracy. Przepisy nie dotyczą ochrony ogółu ludności przed ustalonymi niepożądanymi skutkami dla zdrowia, które mogą wynikać z narażenia na pola elektromagnetyczne w obszarach ogólnodostępnych. Odrębne przepisy dotyczą także takich zagadnień jak:

  • kompatybilność elektromagnetyczna
  • wprowadzanie do obrotu urządzeń radiowych
  • wprowadzanie do obrotu urządzeń medycznych

Zakres zastosowania niniejszej dyrektywy nie obejmuje sugerowanych skutków odległych ( w czasie).
Pojawiła się ważna deklaracja:
W przypadku pojawienia się ugruntowanych dowodów naukowych dotyczących sugerowanych skutków odległych Komisja rozważa odpowiednią reakcję polityczną, w tym, w stosownym przypadku, przedstawienie wniosku ustawodawczego dotyczącego takich skutków.

W dyrektywie wyraźnie stwierdzono, że wszyscy pracodawcy mają obowiązek przeprowadzenia oceny zagrożeń wynikających z wykonywanej pracy oraz wdrożenia środków ochronnych i zapobiegawczych w celu ograniczenia wykrytych zagrożeń.
Jeżeli na podstawie ogólnie dostępnych informacji nie można wiarygodnie stwierdzić zgodności z GPO, ocena narażenia jest przeprowadzana na podstawie pomiarów lub obliczeń.

Artykuł 5 zawiera przepisy mające na celu unikanie lub ograniczanie zagrożeń. W artykule 6, 7, 8 dyrektywy zawarte są wymagania dotyczące informowania pracowników o zagrożeniach, obowiązku prowadzenia szkoleń oraz prowadzenie dostosowanej do wymogów profilaktyki lekarskiej.

Dyrektywa o polach elektromagnetycznych określa bezpośrednie i pośrednie skutki oddziaływania na człowieka, wywoływane przez pola elektromagnetyczne.
Skutki bezpośrednie podzielono na trzy kategorie:

  • skutki termiczne, takie jak ogrzanie tkanki przez pochłoniętą energię pól
  • elektromagnetycznych,  skutki nietermiczne, takie jak pobudzenie mięśni, nerwów lub narządów zmysłów,
  • prądy kończynowe.

Skutki pośrednie mają miejsce, gdy obecność przedmiotu w polu elektromagnetycznym może spowodować zagrożenie dla bezpieczeństwa lub zdrowia (zakłócenie działania elektronicznych wyrobów medycznych, przemieszczanie się przedmiotów).

Dyrektywa o polach elektromagnetycznych zobowiązuje pracodawców do ustalenia, którzy pracownicy narażeni są na szczególne zagrożenie, w tym dotyczy pracowników z wszczepionymi aktywnymi lub pasywnymi wyrobami medycznymi, takimi jak rozruszniki serca,  jak również pracowników używających wyrobów medycznych przeznaczonych do wprowadzenia w części do ludzkiego ciała, takich jak pompy insulinowe oraz dotyczy pracownic w ciąży.

 

Wprowadzono nowe definicje – graniczne poziomy oddziaływania (GPO) i interwencyjne poziomy narażenia (IPN). Górne i dolne wartości obu wielkości są określone w załącznikach II i III.
„Interwencyjne poziomy narażenia (IPN)” oznaczają poziomy operacyjne ustalone w celu uproszczenia procesu wykazywania zgodności z odnośnymi GPO.
W celu ułatwienia wdrażania dyrektywy opracowano niewiążący podręcznik, w którym przedstawiono kilka istotnych zagadnień związanych wymaganiami metrologicznymi i sposobami oceny wyników pomiarów:
a) określania narażenia z uwzględnieniem odpowiednich norm europejskich lub międzynarodowych, w tym:
— metod obliczeniowych stosowanych w ocenie GPO,
— uśredniania przestrzennego zewnętrznych pól elektrycznych i pól magnetycznych,
wytycznych dotyczących niepewności pomiarów i obliczeń;

b) wytycznych dotyczących wykazywania zgodności w przypadku szczególnych rodzajów niejednorodnego narażenia w szczególnych sytuacjach, w oparciu o ustaloną dozymetrię;

c) opisu „metody ważonej wartości szczytowej” w odniesieniu do pól małej częstotliwości i „metody sumowania pól wieloczęstotliwościowych”.

 

Budowa i rozbudowa stacji bazowych telefonii komórkowej, w bezpośrednim sąsiedztwie nieruchomości, od wielu lat budzi kontrowersje.

W ostatnim czasie Najwyższa Izba Kontroli zbadała postępowania administracyjne dotyczące lokalizacji, budowy, rozbudowy i instalacji stacji komórkowych.
Zostało również opublikowane ważne orzeczenie NSA, dotyczące zagadnienia związanego z instalowaniem anten na wspólnym maszcie i rozbudowy systemów antenowych.

Raport NIK stwierdza, iż nieprecyzyjne przepisy Prawa budowlanego sprawiły, że skontrolowane urzędy nie badały oddziaływania stacji bazowych na środowisko, w przypadku znacznego zwiększenia mocy zainstalowanych nadajników i zwiększania liczby anten.
Stwierdzono również, iż nie prowadzono badań oddziaływania promieniowania dla anten, gdy wysokość instalowania urządzeń nie przekraczała 3m.
Warto zwrócić uwagę na część raportu odnoszącego się do ocen oddziaływania stacji telefonii komórkowej na środowisko:
Skontrolowane urzędy nie były zobowiązane i nie przeprowadzały ocen oddziaływania stacji telefonii komórkowej na środowisko. Brak konieczności prowadzenia takich badań był efektem znacznego uproszczenia w 2007 r. systemu kwalifikacji stacji bazowych telefonii komórkowej. Wprowadzone wówczas przepisy prawa nakazały analizować miejsca dostępne dla ludności wyłącznie w osi głównej wiązki promieniowania pojedynczej anteny. Wymagane analizy pomijały tym samym faktyczny, przestrzenny rozkład pól elektromagnetycznych, emitowanych z danej stacji oraz promieniowanie sąsiadujących anten innych operatorów.
Co więcej, te uproszczone analizy przeprowadzane były – także zgodnie z przepisami – jedynie przed budową stacji w oparciu o dokumenty przedłożone przez inwestora. Nie były natomiast ponawiane w późniejszym okresie – już podczas działania stacji telefonii komórkowej – nawet w przypadkach wielokrotnego i znacznego zwiększania ich mocy przez operatorów. Operatorzy nie dokumentowali bowiem dokonanej przez siebie kwalifikacji środowiskowej przedsięwzięcia, lecz jedynie deklarowali brak konieczności uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
NIK wnioskuje o pilne podjęcie inicjatywy legislacyjnej, aby jednoznacznie i kategorycznie doprecyzować procedury budowy stacji telefonii komórkowych i określić warunki ich powstawania, zwłaszcza pod kątem szeroko rozumianego bezpieczeństwa ludzi i środowiska.

Orzeczenie NSA,  odnosi się do zagadnienia, czy projektowana inwestycja, przewidująca rozbudowę systemu antenowego, nie jest zaliczana do inwestycji mogących znacząco oddziaływać na środowisko.
Wówczas obowiązek sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko może być wymagany. Pozwoli to także ustalić, w jakim zakresie niezbędne byłoby ewentualne sumowanie mocy poszczególnych anten, w celu zbadania możliwości wystąpienia zjawiska kumulowania się promieniowania, a przez to rzeczywistej wartości promieniowania anten. Zjawisko kumulacji może prowadzić do innej kwalifikacji szkodliwego promieniowania, co w konsekwencji skutkować może koniecznością zaliczenia danego przedsięwzięcia do katalogu przedsięwzięć potencjalnie oddziałujących na środowisko.

Załączniki:
1. Informacja o wynikach kontroli

2.Sąd o masztach telefonii komórkowej